გაეროს განვითარების პროგრამა

ქვეყანა: საქართველო

პროექტის დოკუმენტი

I. სიტუაციის ანალიზი

საქართველოს კონსტიტუცია გადამწყვეტ როლს ანიჭებს საქართველოს პარლამენტს, როგორც უზენაეს საკანონმდებლო ხელისუფლებას, რომელიც განსაზღვრავს ქვეყნის ძირითად მიმართულებებს, ახოციელებს ზედამხედველობას აღმასრულებელ ხელისუფლებაზე და წარმოადგენს მოსახლეობას (საქართველოს კონსტიტუცია, მუხლი 48). პარლამენტი ასევე უფლებამოსილია დაამტკიცოს სახელმწიფო ბიუჯეტი და ზედამხედველობა გაუწიოს მის განხორციელებას (მუხლი 93). საქართველოს პარლამენტის ეფექტიანი ფუნქციონირებისთვის აუცილებელია საქართველოს სამთავრობო სისტემის გამართული მუშაობა, რომელიც ემყარება ძალთა თანაფარდობას წამყვან სახელმწიფო ინსტიტუტებს შორის.

პარლამენტი საქართველოში საბჭოთა პერიოდის შემდგომ დამოუკიდებლობის მოპოვებასთან ერთად ჩამოყალიბდა, თუმცა 1991 წლიდან მოყოლებული ქვეყანას პოლიტიკური არასტაბილურობის რამდენიმე ტალღამ გადაუარა. 2003 წლის ვარდების რევოლუციამ დასაბამი მისცა დემოკრატიული გარდაქმნების ახალ ეტაპს. 2004 წლის დემოკრატიული საპარალმენტო არჩევნებით დაიწყო პარლამენტის განვითარების ინტენსიური პროცესიც. 2006-2010 წლის გაეროს ეროვნული სამოქმედო გეგმის მიხედვით (CPAP), საქართველოს ეკნომიკური, სოციალური და პოლიტიკური გარდაქმნის შთამბეჭდავი პროცესის გაგრძელება დამოკიდებული იქნება მიმდინარე რეფორმებსა და მმართველობის სტრუქტურების გაძლიერებაზე, რაც უზრუნველყოფს გადაწყვეტილებების მიღების ეფექტიანობას, მოქალაქეთა ინტერსების წარმოჩენის მაშტაბების გაზრდას, და მთავრობის მუშაობის ეფექტიან ზედამხედველობას.

გაეროს განვითარების პროგრამის პარტნიორობა საქართველოს პარლამენტთან 2004 წელს დაიწყო კომპლექსური პროგრამის განხორციელებით, რომელიც წარმატებით მიმდინარეობდა 2008 წლამდე ოთხი ძირითადი მიმართულებით: კანონშემოქმედებითი პროცესის ეფექატიანობისა და გამჭვირვალობის გაზრდა, პარლამენტის პერსონალის ხელშეწყობა, თანამედროვე საინფორმაციო ტექნოლოგიების დანერგვა და საზოგადოებასთან კომუნიკაციისა და დაილოგის განვითარება. აღნიშნული პროექტით – “საქართველოს პარლამენტის ეფექტიანობისა და გამჭვირვალობის ხელშეწყობა”- შეიქმნა სოლდიური ბაზა ახალი პროგრამის განხორციელებისათვის, რომელსაც უფრო მიზნობრივი ხასიათი ექნება პარლამენტის კანონშემოქმედებითი, საზედამხედველო და წარმომადგენლობითი ფუნქციების ხელშეწყობისთვის თვალსაზრისით.

პარლამენტის მუშაობა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა 2004 წლიდან. რაციონალური ორგანიზაციული სტრუქტურა და გადაწყვეტილების მიღების პროცესი, რომლის განვითარებასაც გაეროს განვითარების პროექტმაც შეუწყო ხელი, განაპირობებს საკანონმდებლო ინიციატივების დროულად და ეფექტიანად შემუშავებას. პარლამენტი მხარს უჭერს ახალ მთავრობას რეფორმათა ფართო სპექტრის განხორციელებაში, რომელიც ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების ახალი გზით წარმართვას ისახავს მიზნად. მნიშვნელოვნად გაძლიერდა პარლამენტის ქმედუნარიანობა საზოგადოებრივი ურთიერთობების თვალსაზრისით, გაუმჯობესდა მოქალაქეების პრობლემებზე რეაგირება, და საზოგადოებრივი დიალოგის წარმოება, რასაც ხელი შეუწყო გაეროს განვითარების პროგრამის ხელშეწყობით ჩამოყალიბებულმა ახალმა მედია ცენტრმა. მიუხედავად ამისა, პარლამენტსა და საზოგადოებას შორის ურთიერთობა მეტ ხელშეწყობას საჭიროებს, რადგან საზოგადოების ყველა სეგმენტი ჯერ არ არის სრულად დარწმუნებული იმაში, რომ სოციალური პრორიტეტების შესახებ დებატები უნდა შედგეს დემოკრატიული ფორუმების ფარგლებში, რომელთა უმაღლეს გამოხატულებას პარლამენტი წარმოადგენს. პარლამენტს ეკისრება პასუხისმგებლობა პარლამენტის ეფექტიანობისა და გამჭვირვალობის უზრუნველყოფის მხრივ. 2006-2010 წლების განვითარების ხელშეწყობის სამოქმედო გეგმაში აღნიშნულია, რომ “მთავრობის ზედამხედველობა და საზოგადოების მონაწილეობა გადაწყვეტილების მიღების პროცესებში იზრდება, თუმცა საჭიროებს ხელშეწყობას” (CPAP: 2.6)

საქართველოს მიზანია სტაბილურობისა და ეკონომიკური ზრდის მიღწევა დემოკრატიული ქვეყნების საერთაშორისო ორგანიზაციებთან კავშირების ინსტიტუციონალიზების გზით. პარლამენტის საერთაშორისო სტრატეგიაც აღნიშნულ მიდგომას მისდევს. იგი წარმოადგენს ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეისა და ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის წევრს, და უკვე აქვს დამყარებული კავშირები ისეთ ორგანიზაციებთან, როგორიცაა ევროპული პარლამენტი და ბალტიისპირეთისა და სკანდინავიის ქვეყნების პარლამენტები. პარლამენტის ხელმძღვანელობა მისი უფლებამოსილების ვადებში აღნიშნულ პარტნიორობათა განმტკიცებას ისახავს მიზნად.

II.  სტრატეგია

საქართველოში სტაბილური  დემოკრატიული სისტემის ჩამოსაყალიბებლად აუცილებელია პარლამენტის შემდგომი ხელშეწყობა, რაც მნიშვნელოვან ინვესტიციას წარმოადგენს. პარლამენტის საქმიანობის ეფექტიანობისა და გამჭვირვალობის ხელშეწყობის პროექტმა პროფესიული ადმინისტრირების მყარი საფუძველი შექმნა, რაც იძლევა დახმარების შემდეგომი ფაზის განხორციელების საშუალებას. ახალ პროექტში აქცენტი გადატანილი იქნება პარლამენტის გაძლიერებაზე, პარლამენტის წევრებსა და ადმინისტრაციისთვის გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში საზოგადოებრივი დიალოგის თანამედროვე პრაქტიკის გაზიარებით, ხელმძღვანელი რგოლის წარმომადგენელთა პროფესიული ზრდის ხელშეწყობით, და პარლამენტის მიერ უფრო ეფექტიანი ზედამხედველობის განხორცილების უზრუნველყოფით. 

პროექტის შინაარსი გამომდინარეობის პარლამენტის კონსტიტუციური უფლებამოსილებებიდან, რომელიც მოიცავს, ეროვნული პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების განსაზღვრას, კანონშემოქმედებას, ზედამხედველობის განხორციელებასა და წარმომადგენლობითობას. გამართული საკანონმდებლო ინსტიტუტების შემთხვევაში, პარლამენტის მიერ მისი ყველა კონსტიტუციური უფლებამოსილების განხორციელება ხდება კომპლექსურად, და არა ერთმანეთისგან განყენებულად.

ინსტიტუციური განვითარების ხელშეწყობის ყველაზე ეფექტიანი მიდგომა მდგომარეობს პარლამენტის მიმდინარე საქმიანობის ხეშეწყობაში. ამ მხრივ, პროექტი განსაკუთრებულ ყურადღებას დაუთმობს პარლამენტის როლის გაძლიერებას ხარჯების საშუალოვადიანი დაგეგმვისა (MTEF) და წლიური საბიუჯეტო ციკლის პროცესებში, ეროვნული პოლიტიკისა და საკანონმდებლო ბაზის გაძლიერებას ადგილობრივი თვითმმართველობის სფეროში, და პარლამენტის ტექნიკური პოტენციალის ზრდას ისეთ სფეროებში, როგორიცაა: რეკომენდაციებს შემუშავება პოლიტიკის განსაზღვრის პროცესში, საკანონმდებლო ინიციატივების შემუშავება და სამართლებრივი ანალიზი.

ძირითადი საპარლამენტო უფლებამოსილებები, რომელთა გაძლიერებაც მოხდება პროექტის საშუალებით შემდეგში მდგომარეობს:

1. წარმომადგენლობითობა: მოქალაქეებისა და სამოქალაქო საზოგადოებისთვის უფრო მეტი შესაძლებლობების შექმნა საკანონმდებლო და ზედამხედველობის პროცესებში მონაწილეობის თვალსაზრისით, განსაკუთრებით, საბიუჯეტო პროცესებსა და მთლიანი საბიუჯეტო ციკლის განმავლობაში, ასევე, ადგილობრივი  თვით-მმართველობის სფეროში.

2. კანონშემოქმედებითობა: პარლამენტარებისა და პარლამენტის თანამშრომელთა პროფესიული დონის ამაღლება პოლიტიკის შემუშავების, და ექსპერტული და სამართლებრივი ანალიზის სფეროში, ადგილობრივ თვითმმართველობაზე განსაკუთრებული აქცენტით.

3. ზედამხედველობა: ეფექტიანი სამთავრობო ზედამხედველობის, მათ შორის,  მთავრობას, ოპოზიციასა და საზოგადოების ფართო ფენების შორის კონსტრუქციული დიალოგის განმტკიცების, და პარლამენტსა და კონტროლის პალატას შორის უფრო ინტეგრირებული უფრთიერთობების დამყარების მნიშვნელობის აღიარება.

4. ადმინისტრაციული ხელშეწყობა. პარლამენტის თანამშრომელთა შემდგომი პროფესიული ზრდა და ადმინისტრაციული და პოლიტიკური ხელშეწყობის ფუნქციების ნათელი გამიჯვნა.

5. საერთაშორისო პარტნიორობა: (მრავალშრიანი (გამჭოლი) თემა) პარლამენტის კავშირების განმტკიცება აღმოსავლეთ ევროპის, პალტიისპირეთისა და სკანდინავიის ქვეყნების პარლამენტებთან, პარლამენტის გაძლიერება 1-4 სფეროებში, და საქართველოს პარლამენტსა და სხვა დემოკრატიულ პარლამენტებს შორის ურთიერთგაგების ხელშეწყობა.

როგორც უკვე აღინიშნა (5), პროექტი ხელს შეუწყობს პარლამენტის კავშირების განმტკიცებას მსგავსი ისტორიული გამოცდილების მქონე ქვეყნების პარლამენტებთან, როგორიცაა –ბალტიისპირეთისა და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნები; ასევე, ქვეყნებთან, რომელთაც ხანგრძლივი დემოკრატიული მემკვიდრეობა გააჩნიათ (როგორიცაა სკანდინავიის ქვეყნები), რაც განაპირობებს გრძელვადიანი პარტნიორობის ჩამოყალიბებას, გამოცდილების გაზიარებასა და პარლამენტის შემდგომ გაძლიერებას. შეძლებისდაგვარად, შესაძლებელი იქნება პროექტის კონკრეტული ინტერვენციების განსაზღვრა აღნიშნული პარტნიორობის ფარგლებში, რადგან არსებული ურთიერთნდობის პირობებში შესაძლებელი იქნება აუცილებელი დახმარების სფეროების დროული განსაზღვრა და მიზანმიმართული საქმიანობის შედეგიანი განხორციელება. 

პროექტის დიზაინი მოდულების/კომპონენტების სქემას ემყარება, ამიტომ შესაძლებელი იქნება კომპონენტების განხორციელება არასრული დაფინანსების პირობებშიც. გაეროს განვითარების პროგრამა პროექტის დაწყებისათვის საჭირო დაფინანსებას გამოყოფს, და შეეცდება დამატებითი რესურსების მოზიდვას დონორ ქვეყნებთან და ინსტიტუტებთან პარტნიორობით. პროგრამის დიზაინი ასევე იძლევა დემოკრატიული მმართველობის სფეროში არსებულ სხვა ინიციატივებთან ჰარმონიზების საშუალებას, როგორიცაა დეცენტრალიზაციისა და ადგილობრივი მმართველობის სფეროში განხორციელებული ინიციატივები და კონტროლის პალატის ხელშეწყობა.

როგორც ზემოთ აღინიშნა, პროექტი 4 კომპონენტისგან შედეგება:

1.       პარლამენტი ეფექტიანად, სისტემატურად და კონსტრუქციულად მონაწილეობს ხარჯების საშუალოვადიანი დაგეგმვისა (MTEF) და წლიური საბიუჯეტო ციკლის პროცესებში, ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების შესახებ დოკუმენტის (BDD) შესაბამისად.

პარლამენტის ხელშეწყობა საბიუჯეტო პროცესებში უფრო მეტად ჩართვის თვალსაზრისით, სტრუქტურულად განაწილდება წლიური საბიუჯეტო ციკლის მიხედვით; დახმარება უზრუნველყოფილი  იქნება ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების შესახებ დოკუმენტის დამტკიცებასა, და ბიუჯეტის მომზადება/დამტკიცებაში; პროექტის ძალისხმევა მიმართული იქნება პარლამენტში არსებული პოტენციალის გაძლიერებაზე, საბიუჯეტო პროცესებში უფრო მეტი მონაწილეობის მისაღწევად. აღნიშნული მიზნით განხორციელდება შემდეგი ქვე-კომპონენტები:

1.       დახმარება პარლამენტის მონაწილეობის გასაზრდელად ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების შესახებ დოკუმენტის განხილვის პროცესში.

აღნიშნული ქვეკომპონენტი მოიცავს პარლამენტის ხელშეწყობას დოკუმენტის დეტალური და საფუძვლიანი ანალიზის განხორციელებაში, სამუშაო სემინარების გამართვას შესაბამისი სამთავრობო სუბიექტების მონაწილეობით (ფინანსთა სამინისტრო, დარგობრივი სამინისტროები) და დისკუსიას შემოთავაზებული პრიორიტეტების გარშემო. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა ადგილობრივი პრიორიტეტების განხილვას და ადგილობრივი და ეროვნული განვითარების პერსპექტივების ჰარმონიზებას. აღნიშნულს ხელს შეუწყობს ერთობლივი სამუშაო სემინარების გამართვა საკნონმდებლო, აღმასრულებელი და ადგილობრივი სტრუქტურების მონაწილეობით.

2.      პარლამენტის პოზიციების განმტკიცება ბიუჯეტის პროექტის განხილვის ეტაპზე.

აღნიშნული მიზნად ისახავს პარლამენტის მონაწილეობის გაზრდას ბიუჯეტის შინაარსობრივი განხილვისა და კორექტირების პროცესში. დახმარება გაეწევა პარლამენტის საბიუჯეტო-საფინანსო კომიტეტსა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისს, რომ გაუმჯობესდეს ბიუჯეტის პროექტის ანალიზი, შესაბამისი რეკომენდაციების შემუშავება და პარლამენტის პოზიციის ჩამოყალიბება ბიუჯეტის პროექტთან მიმართებაში. მთავრობასთან დეტალური კონსულტაციების ხელშეწყობა გადამწყვეტი იქნება პარლამენტის მიერ ინფორმირებული/კარგად გააზრებული დასკვნების ჩამოყალიბებაში. უზრუნველყოფილ იქნება მოწინავე საერთაშორისო ექსპერტთა მოზიდვა და არსებული გამოცდილების გაზიარება ბიუჯეტის მომზადების პროცესში პარლამენტის როლის გაძლიერების მიზნით.

3.      პარლამენტის საბიუჯეტო-საფინანსო კომიტეტისა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის თანამშრომელთა ხელშეწყობა.

პროექტის დასრულების შემდგომ, ინოვაციებისა და ახალი პრაქტიკის შენარჩუნება- გაგრძელებისათვის გადამწყვეტი მნიშნველობა ენიჭება არსებული რესურსების გაძლიერებას. პროექტის მთლიანი მიმდინარეობის პროცესში შესაბამისი პერსონალი შეიძენს ან განამტკიცებს საგნობრივ ცოდნას და ფუნქციურ დატვირთვას, რომელიც აუცილებელია პარლამენტის გამართული მუშაობისთვის. პროექტის დასაწყისში განხორციელდება სიტუაციის მიზნობრივი შეფასება, პრიორიტეტულ სფეროებში არსებული ხარვეზების გამოვლენის მიზნით. შესაბამისად, არსებული რესურსების განვითარების პაკეტი მომზადდება პრიორიტეტული საკითხების გარშემო, პროგრამული დაბიუჯეტების, ფისკალური პოლიტიკის, მაკროეკონომიკური და მონეტარული პოლიტიკის, ა.შ სფეროებში.

4.      მთავრობის წარმომადგენელთა ჩართულობისა და ხელშეწყობის უზრუნველყოფა პროექტის განხორციელებაში.

აღნიშნული ითვალისწინებს მჭიდრო კონსულტაციებს სამთავრობო სტრუქტურებთან საქართველოს მთავრობის საპარლამენტო მდივნის საშუალებით, რათა მიღწეულ იქნას შეთანხმება საზოგადოებრივი/სამოქალაქო საზოგადოების საბიუჯეტო განხილვებში მონაწილეობის პილოტირების შესახებ, და ფინანსთა სამინისტროსთან რეგულარული შეხვედრების ინსტიტუციონალიზებით პროცესის ყველა ეტაპზე.

2.       ფართომასშტაბიანი დიალოგისა და კონსულტაციების გაშლით, პარლამენტი შეიმუშავებს სათანადო პოლიტიკასა და საკანონმდებლო ბაზას დემოკრატიული ადგილობრივი მმართველობისა და თვითმმართველობისათვის

1.       რეგიონული პოლიტიკის, თვითმმართველობისა და მაღალმთიანი რეგიონების კომიტეტის ხელშეწყობა დემოკრატიული ადგილობრივი მმართველობის სისტემის სამართლებრივი ბაზის გაუმჯობესებისათვის

აღნიშნული ქვე-კომპონენტი ითვალისწინებს პარლამენტის თვითმმართველობის კომიტეტის როლის გაზრდას შესაბამისი კანონმდებლობის შემუშავებაში, ყველა ძირითად მონაწილე მხარესთან, მათ შორის, გაეროს განვითარების პროგრამის ადგილობრივი მმართველობის ხელშეწყობის  პროექტთან, კონსულტაციების გზით სხვადასხვა თემაზე, როგორიცაა რეგიონული ადმინისტრაციების როლი რეგიონულ განვითარებაში და ა.შ.

2.      კომიტეტის დახმარება დეცენტრალიზაციის სხვადასხვა მოდელების შესახებ მოქალაქეებთან დიალოგის პილოტირებაში

აღნიშნული ქვე-კომპონენტი ითვალისწინებს დეცენტრალიზაციის იდეის პოპულარიზებას ქვეყანაში, რომელიც მრავალი სახით შეიძლება იყოს წარმართული, როგორიცაა: თვითმმართველობის დღეების შემოღება საქართველოში, ევროპული პრაქტიკის მსგავსად. საზოგადოებრივი დიალოგი უზრუნველყოფილი იქნება კომიტეტის ყველა ინიციატივის გარშემო, და შესაბამისი პერსონალი მომზადდება დიალოგისა და პრესასთან კომუნიკაციის პროცესის წარმართვაში.

3.      რეგიონული პოლიტიკის, თვითმმართველობისა და მაღალმთიანი რეგიონების კომიტეტის ხელშეწყობა კანონპროექტების/შესწორებების შემუშავებაში თვითმმართველობის შესახებ კანონმდებლობის დახვეწის მიზნით

აღნიშნული ქვე-კომპონენტი ითვალისწინებს კომიტეტის დახმარებას შესაბამისი კანონმდებლობის შემუშავებაში, განსაკუთრებით, საზოგადოებრივი კონსულტაციების შემდგომ, რომელსაც მე-2 ქვე-კომპონენტი ითვალისწინებს. მუშაობა წარიმართება ყველა მონაწილე მხარესთან, განსაკუთრებით, გაეროს განვითარების პროგრამის ადგილობრივი მმართველობის ხელშემწყობ პროექტთან და საქართველოს ადგილობრივ თვითმმართველობათა ეროვნული ასოციაციასთან (NALA) მჭიდრო კონსულტაციით. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა სექტორულ კანონმდებლობასა და ადგილობრივ საბიუჯეტო პროცესებთან დაკავშირებულ (როგორიცაა კანონმდებლობა ადგილობრივი ბიუჯეტებისა და ადგილობრივი აუდიტის შესახებ) კანონმდებლობაში შესწორებების შეტანას.

4.      კომიტეტის პერსონალის პროფესიული ზრდის ხელშეწყობა საკუთარი მოვალეობების ეფექტიანად შესრულებისთვის.

აღნიშნული ქვე-კომპონენტი მიმართულია კომიტეტის პერსონალზე და მიზად ისახავს კომიტეტის საქმიანობის გაუმჯობესებას. მომზადდება თანამშრომელთა განვითარების ხელშეწყობის საგანგებო პაკეტი თითოეული თანამშრომლისთვის, მათი ინდივიდუალური ფუნქციებისა და მოთხოვნილებების შესაბამისად. უზრუნველყოფილ იქნება ადგილობრივი და საერთაშორისო გამოცდილების გაზიარება, მსოფლიოში არსებული საუკეთესო პრაქტიკის გაცნობის მიზნით. 

3.       პარლამენტი სათანადოდ არის აღჭურვილი კონსტიტუციული პოლიტიკის შემმუშავებლისა და კანონშემქომედებითი როლის ეფექტიანად განხორციელებისათვის

1.       პარლამენტის ხელშეწყობა მიმდინარე რეორგანიზების პროცესში, რათა უზრუნველყოფილ იქნას ადმინისტრაციული სისტემების შესაბამისობა ინსტიტუციონალურ საჭიროებებთან.

ამჟამად პარლამენტში მიმდინარეობის კომლექსური რეორგანიზების პროცესი, რომლის ხელშეწყობაც უზრუნველყოფილ იქნება პროექტის დაწყების პირველივე ფაზაში. საჭიროა დახმარების გაწევა აღნიშნული პროცესის რამდენიმე ფაზაში, როგორიცაა: რეორგანიზება, ატესტაცია, კონკურსი და თანამშრომლეთა პროფესიული დონის ამაღლება. რეფორმის სწრაფი ტემპის გათვალისწინებით, პროექტის დახმარების ზუსტი მასშტაბების განსაზღვრა შესაძლებელი გახდება შესაბამისი მხარეების მიერ პროექტის დოკუმენტის ხელმოწერის დროისთვის. რეორგანიზების სხვა კომპონენტების ხელშეწყობა კომპლექსურად განხორციელდება პროცესის დაწყებიდან მის დასრულებამდე. მობილიზებულ იქნება კომპეტენტურ ექსპერტთა დახმარება, როგორც ადგილობრივი, ისე საერთაშორისო, პარლამენტის ადმინისტრაციის დასახმარებლად, რათა პროცესი წარიმართოს რაც შეიძლება ეფექტიანად. საერთაშორისო მხარეების აღნიშნულ პროცესში ჩართვა მეტ ღირებულებას შესძენს მათ სხვადასხვა მონაწილე მხარეების თვალში.

2.      პარლამენტის თანამშრომლების პროფესიული განვითარებისათვის ღონისძიებათა კომპლექსური პაკეტის განხორციელების ხელშეწყობა.

რეორგანიზების პროცესის დასრულებისას, პარლამენტის თანამშრომელთა ფუნქციები და კვალიფიკაცია დოკუმენტირებული იქნება, და მის საფუძველზე შესაძლებელი გახდება საჭიროებების შეფასება და საგანგებო დახმარების პაკეტის შემუშავება. პრიორტეტების სიაში პირველ ადგილზე იქნება სამართლებრივი დოკუმენტების შემუშავებისა და პოლიტიკის ანალიზის განხორციელებისთვის აუცილებელი კომპეტენციების განვითარება. გაეროს განვითარების პროგრამის ხელშეწყობით ჩამოყალიბებული სასწავლო ცენტრი გამოყენებულ იქნება პერსონალის განვითარების ხელშემწყობი საქმიანობის განსახორციელებლად. თუმცა, პროცესი არ შემოიფარგლება საკლასო სწავლებით. ასევე უზრუნველყოფილ იქნება სწავლების პროცესი სამუშაოდან მოწყვეტის გარეშე, შესაბამის პარალელურ სტრუქტურებთან კავშირების დამყარება, თანამშრომელთა გაცვლა, სასწავლო ვიზიტები და ა.შ.

4.       საერთაშორისო პარტნიორობები დამყარდება ბალტიისპირეთის, სკანდინავიისა და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების პარლამენტებთან, საპარლამენტო განვითარებისა და თანამშრომლობის ხელშეწყობის მიზნით (მრავალშრიანი (გამჭოლი) თემა)

1.       სტრატეგიული პარტნიორობის გეგმის შემუშავებისა და განვითარების ხელშეწყობა ბალტიისპირეთის, სკანდინავიის, აღმოსავლეთ ევროპის, სუამისა და ევროგაერთიანების წევრი სხვა საქართველოს მსგავსი ისტორიის მქონე ქვეყნების პარლამენტებთან;

პროექტი ხელს შეუწყობს პარლამენტს გააღრმავოს ურთიერთობა ბალტიისპირეთის, სკანდინავიის, აღმოსავლეთ ევროპისა და სუამის ქვეყნების პარლამენტებთან თანამშრომლობის სფეროების გამოვლენის მიზნით. უზრუნველყოფილი იქნება ხელშეწყობა სუამის საპარლამენტო ასამბლეის სხდომის ჩატარებაში საქართველოში, რაც კიდევ უფრო განამტკიცებს ურთიერთობას შესაბამისი ქვეყნების პარლამენტებხ შორის. შემუშავებულ იქნება მიზნობრივი გეგმა, საკანონმდებლო გაცვლებისთვისა და საქართველოს პარლამენტისთვის ბალტიისპირეთის, სკანდინავიის და აღმოსავლეთ ევროპის საკანონმდებლო ექსპერტთა დახმარების მოზიდვისთვის, იმ სფეროებში,რომელიც პროექტის ფარგლებში პრიორიტეტულად იქნება დასახული.

III.  შედეგები და რესურსები